Bol an 49

12 januari 2019, 00:11

12 jan.- Er is veel veranderd in onze cultuur. In hoog tempo wisselen trends en hype’s elkaar af, terwijl paradoxaal genoeg veel waarde wordt toegekend aan ‘tradities’. Retro is in. “Juist door die grote en snelle veranderingen worden wij ons steeds meer bewust, dat het vroeger anders ging en zijn wij geïnteresseerd geraakt in onze geschiedenis, en in onze wortels.” Dat stelt Ineke Strouken, voorvechtster van tradities en volkscultuur in Nederland. “Alles verandert zo snel dat een bezinning op de eigen wortels nodig is om te weten wie je bent en waar je vandaan komt. Identiteit is geworteld in het verleden en heeft een historische dimensie. Het verklaart hoe wij geworden zijn tot ‘wie wij zijn’.    Dat gevoel van eigenheid kwam ik tegen bij een Larense familie toen ik de koffie geserveerd kreeg door een dame in klederdracht. Grietje heette ze, inmiddels 74 jaar, geboren in Spakenburg  en sinds haar veertiende maakt ze huizen schoon. Al 20 jaar samen met Francijn (69) in Laren. Aan hun kraplappen te zien, het stuk vierkant katoen dat ze dragen van hals tot middel,  zijn ze beiden weduwe.  Ik vroeg ernaar. Direct na het overlijden van hun mannen was de kraplap zwart. Na een aantal jaren van diepe rouw werd dat donkerpaars en weer later een lichtere variant. Ze zijn al 50 jaar bevriend en lid van de vrouwenvereniging van hun kerk ‘bouwen en bewaren’.  Opvallend is Grietjes achterovergeslagen opgerolde haar, ‘de kuuf’ en de door hen zelf gehaakte ‘ongermuts’ mooi zichtbaar door het zwarte mutsje eronder. Toen Grietje begon in haar eerste werkhuis, was haar stijf gesteven kraplap veel vrolijker van kleur en met een bloemenpatroon.   De heer des huizes is bijzonder gecharmeerd van de zoals zij zich zelf noemen ‘interieurverzorgsters’. Iedere maandagmorgen verwent hij hen met een Bossche bol. Vroeger gingen er tientallen werksters vanuit het vissersdorp richting Laren: “ In klederdracht in de bus. Soms moest je staan, zo vol was het.” Grietje:“Als je van school kwam moest je van je ouders werken, en nog eens werken, (een goede leerschool voor het huisvrouwschap),trouwen en weer werken. Wij zijn dat gewend”, klinkt het vanzelfsprekend in dat onvervalste scherpe Spakenburgs dialect. Over een opleiding werd niet gepraat. Er is gelukkig veel veranderd. De jonge generatie doet ons werk niet meer.”  “Weet je wat ze zeggen”, onderbreekt ze zichzelf” als we als enigen in klederdracht nog lopen door Laren? “Kunnen jullie bij ons komen werken? Die klederdracht staat voor betrouwbaarheid. Als mijnheer en mevrouw op vakantie gaan, krijgen we de sleutel. Dan doen we iets extra’s.” Ze kijkt trots. “In het buitenland heb ik gewone burgerkleren aan, maar kom ik thuis dan is het eerste wat ik doe, mijn kleren weer aan.” En lacherig en brutaal. “Ik kleed me eige in twintig seconden om!  Hier voel ik mij goed in. Ze zoekt naar woorden: “Dan ben ik volmaakt”, en zichzelf corrigerend, “maar dat ben ik niet. In deze kleren hoor ik. Ik voel ik me er veilig in.”     De klederdracht verdwijnt uit het vissersdorp, er zijn er nog 200, zoals het ook uit Laren is verdwenen. Jonge vrouwen willen er niet meer in gezien worden. Te ouderwets, vinden ze, alsof ze uit een museum zijn weggelopen of       Leo Janssen    



Recent nieuws Huwelijk

Meer laden...
11796480